Ο Ελληνοαμερικανός βουλευτής Γκας Μπιλιράκης πήγε για ύπνο το βράδυ της 13ης Ιουλίου μη γνωρίζοντας ότι το επόμενο πρωί, μια τροπολογία για ένα θέμα που τον απασχολούσε ιδιαίτερα – την πώληση από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην Τουρκία 40 αμερικανικής κατασκευής F- 16 μαχητικά αεροσκάφη και 80 κιτ αναβάθμισης για αεροσκάφη που ήδη κατέχει – επρόκειτο να ψηφιστούν από το Κογκρέσο. Αν και συνήθως δεν κάνει πολλά όνειρα, αυτό που είδε εκείνο το βράδυ τον επηρέασε πολύ.

«Είδα τους γονείς μου και τον εαυτό μου ως νεαρό αγόρι στο «ελληνικό χωριό» της Τάμπα της Φλόριντα, όπου μεγάλωσα. Έκλαιγα και τους έλεγα ότι δεν θα το άφηνα να συμβεί: δεν θα άφηνα τους Τούρκους να πάρουν τα νησιά μας». Θυμάται ότι ξύπνησε νιώθοντας άγχος από τον εφιάλτη. Όταν διαπίστωσε ότι μέσα στη νύχτα του είχε στείλει μήνυμα και ο τραγουδιστής Βαλάντης, αγαπημένος ξάδερφός του, τρόμαξε από τη σύμπτωση. “Γειά, πώς είσαι? Πάω στο Καστελλόριζο να παίξω και θα σηκώσω τη σημαία και για σένα», έγραφε το μήνυμα του ξαδέρφου του, στα ελληνικά.

Όχι περισσότερο από 10 λεπτά μετά, το τηλέφωνό του χτύπησε. Αυτό που έμαθε τον άφησε άφωνο: το Κογκρέσο επρόκειτο να ψηφίσει την κρίσιμη τροποποίηση των F-16 σε μόλις δύο ώρες. Ούτε το όνειρο ούτε το μήνυμα φάνηκαν σαν μια τέτοια σύμπτωση τελικά. Ήταν σε ειδική αποστολή: «Έφυγα για το Κογκρέσο αποφασισμένος να μην αφήσω τίποτα στη μοίρα», λέει στην Καθημερινή. Επτά ώρες αργότερα, στις 1905 GMT, έστειλε ένα μήνυμα στον ξάδερφό του: «Κερδίσαμε! Η τροπολογία εγκρίθηκε. Θα μπλοκάρουμε την αγορά F-16 για την Τουρκία!!!» Τρεις μήνες μετά, συναντήσαμε τον Γκας Μπιλιράκη στο γραφείο του στο Κογκρέσο, όπου μας είπε την ιστορία πίσω από αυτό το πολυσυζητημένο θέμα.

Οι φιλοδοξίες της Τουρκίας να αγοράσει τα F-16 διέρρευσαν τον περασμένο Οκτώβριο και ο Μπιλιράκης, μαζί με άλλα 40 άλλα μέλη του Κογκρέσου, έστειλαν αμέσως επιστολή στον Υπουργό Εξωτερικών Antony Blinken εκφράζοντας τις έντονες αντιρρήσεις τους. Η Τουρκία, έγραψαν, είχε ήδη αποκλειστεί από το πρόγραμμα των F-35 επειδή είχε αγοράσει ρωσικά οπλικά συστήματα και επέστρεφε με ένα αίτημα που θα μπορούσε να είναι επικίνδυνο. «Μην επιχειρήσετε να καταφύγετε σε νομικά τεχνάσματα για να ξεπεράσετε το εμπόδιο των κυρώσεων. Δεν θα διστάσουμε να λάβουμε πρόσθετα νομοθετικά μέτρα για να αποτρέψουμε μια τέτοια εξέλιξη», προειδοποίησαν.

Για τον ίδιο τον Μπιλιράκη, οι ρίζες του στο νησί της Κάλυμνου του νοτιοανατολικού Αιγαίου και η αγάπη του για οτιδήποτε ελληνικό έπαιξαν σίγουρα ρόλο στο πώς ασχολήθηκε με το θέμα από την πρώτη στιγμή, αλλά έβλεπε τώρα άλλους συναδέλφους, όχι μόνο ελληνικής καταγωγής, να αποστασιοποιούνται. από την Τουρκία. Το τουρκικό λόμπι, αν και αποδυναμωμένο, πίεζε, φυσικά, να παρακάμψει αυτές τις πρώτες αντιρρήσεις. Αυτός ήταν ένας από τους λόγους που ο Μπιλιράκης ήταν ανάμεσα σε αυτούς που εργάστηκαν τόσο επιμελώς για να πραγματοποιηθεί η ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Κογκρέσο. Και παρόλο που είχε Covid εκείνη την ημέρα, παρακολούθησε από μακριά τι είπε ο πρωθυπουργός και πιστεύει ότι αυτή η ομιλία (που πλαισιώνεται στο γραφείο του στο Κογκρέσο) έπαιξε επίσης σημαντικό ρόλο στη συζήτηση για τα F-16.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός είχε αναφερθεί τότε εμμέσως στο θέμα, ζητώντας από τους αμερικανούς νομοθέτες να εξετάσουν «τον κίνδυνο αστάθειας στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ» όταν παίρνουν οποιεσδήποτε αποφάσεις για προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού σε χώρες της περιοχής. Η τουρκική πλευρά εξέφρασε δημόσια την έντονη δυσαρέσκειά της για αυτή τη δήλωση και φαίνεται ότι στα παρασκήνια η Τουρκία χρησιμοποιούσε κάθε εναπομείναν όπλο: ένα από αυτά ήταν το βέτο της για την ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ. Γι’ αυτό ο Μπιλιράκης ανησύχησε όταν ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν είπε ότι ήταν υπέρ της πώλησης των F-16 τον Ιούνιο στη Μαδρίτη.

Στις 14 Ιουλίου όλοι γνώριζαν ότι θα δινόταν μια κρίσιμη μάχη στο Κογκρέσο. Μόλις ο Μπιλιράκης έλαβε το τηλεφώνημα που τον ενημέρωνε ότι η τροπολογία θα συζητηθεί εντός δύο ωρών, έπιασε δουλειά. Καθώς έφτανε στο Κογκρέσο, η ομάδα του έστειλε σε όλους τους Ρεπουμπλικάνους νομοθέτες ένα email που περιγράφει τις απόψεις του για το θέμα.

Κατατέθηκαν δύο τροπολογίες (από τους βουλευτές Chris Pappas και Frank Palone) για να βελτιωθούν οι πιθανότητες να εγκριθεί τουλάχιστον μία από αυτές. Τελικά οι δύο τροπολογίες συγχωνεύτηκαν, αλλά ανακοινώθηκε ότι δεν θα προωθηθούν καν λόγω διαδικαστικού ζητήματος. Ο Παππάς απουσίαζε λόγω κορωνοϊού, οπότε ο Μπιλιράκης, εκπροσωπώντας το κόμμα του, μίλησε με τον Palone από τους Δημοκρατικούς και όταν εξασφάλισαν ότι η τροπολογία θα τεθεί προς εξέταση, τον ρώτησε ευθαρσώς πόσες ψήφους Ρεπουμπλικανών χρειάζονταν για να προωθηθεί . «Είκοσι», απάντησε ο Palone. «Το κατάλαβα», είπε ο Μπιλιράκης. Είχε 15 λεπτά πριν κλείσει η ψηφοφορία. Ζήτησε από τη Νικόλ Μαλλιωτάκη (επίσης Ρεπουμπλικανό) να μιλήσει με όσους περισσότερους «δικούς τους» μπορούσε και μετά πήγε κατευθείαν στον Στιβ Σκάλιζ, τον επικεφαλής του μαστίγιου τους, ο οποίος σκόπευε να ψηφίσει όχι. «Δεν έχω χρόνο να εξηγήσω όλους τους λόγους, αλλά κάντε το για μένα, κάντε το για την Ελλάδα», είπε. Ο άνδρας άλλαξε αμέσως την ψήφο του και ήταν αυτή η αποφασιστική ψήφος που έκανε τουλάχιστον 20 Ρεπουμπλικάνους να αλλάξουν και τη δική τους. Η τροποποίηση προωθήθηκε 244-179, εμποδίζοντας την πώληση εκτός εάν ληφθούν μέτρα για να διασφαλιστεί ότι αυτά τα F-16 «δεν θα χρησιμοποιηθούν από την Τουρκία για επαναλαμβανόμενες μη εξουσιοδοτημένες εδαφικές υπερπτήσεις πάνω από την Ελλάδα».

Κατά άλλη σύμπτωση, εκείνη την ημέρα, και ακριβώς κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας, ο Μπιλιράκης είχε προγραμματισμένο ραντεβού με την πρέσβη της Ελλάδας στις ΗΠΑ, Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, και τον αρχηγό των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, Κωνσταντίνο Φλώρο. Μόλις προωθήθηκε η τροπολογία, ο Μπιλιράκης έτρεξε στο γραφείο του: «Υψώσαμε τη σημαία για την Ελλάδα στην Ουάσιγκτον», τους είπε ενθουσιασμένος.

Ήταν ένα πολύ σημαντικό βήμα, αλλά ο Μπιλιράκης ήξερε ότι είχε ακόμη πολύ δρόμο να διανύσει μέχρι να γίνει νόμος η τροπολογία. Και φυσικά ήξερε ότι ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν επρόκειτο να τα παρατήσει. Πράγματι, η τουρκική πλευρά ισχυριζόταν ότι είχε πλέον γερουσιαστές και βουλευτές στο πλευρό της. Ταυτόχρονα, όμως, δεν δίστασε να διατυπώσει απειλές – βάζοντας ξανά στο τραπέζι το ενδεχόμενο βέτο στην ένταξη των δύο σκανδιναβικών χωρών στο ΝΑΤΟ και λέγοντας ότι άλλες χώρες θα μπορούσαν να καλύψουν τις ανάγκες της σε μαχητικά αεροσκάφη.

«Εκφοβισμός Ερντογάν»

Παρασκηνιακούς ελιγμούς έκανε και ο Λευκός Οίκος, που δεν θέλει να έχει δεμένα τα χέρια του σε αυτό το θέμα.

«Προφανώς στην Ελλάδα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί με τις απειλές της Τουρκίας, αλλά ο Ερντογάν εκφοβίζει και την Ουάσιγκτον. Έχουμε κουραστεί από αυτού του είδους την τακτική», είπε ο Μπιλιράκης.

Την περασμένη εβδομάδα, ωστόσο, υπήρξε μια νέα εξέλιξη που δεν περίμεναν οι σύμμαχοι της Ελλάδας. Δύο νέες τροπολογίες που κατατέθηκαν στη Γερουσία – από τον Bob Menendez και τον Chris Van Hollen – απέτυχαν να προωθηθούν. Η πρώτη ήταν πανομοιότυπη με αυτή του Ιουλίου και η δεύτερη επέβαλε πρόσθετους όρους (απάντηση στις τελευταίες τουρκικές απειλές, ζήτησε από την Άγκυρα να επικυρώσει το πρωτόκολλο ένταξης της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ και να συμφωνήσει να μην χρησιμοποιήσει τους μαχητές κατά των Κούρδων της Συρίας). Η Καθημερινή αντιλαμβάνεται ότι αυτή η εξέλιξη οφείλεται τόσο σε διαδικαστικούς λόγους (συμπεριλήφθηκαν μόνο οι τροπολογίες με συναίνεση της πλειοψηφίας) όσο και βεβαίως και σε παρασκηνιακούς ελιγμούς του Λευκού Οίκου, που δεν θέλει να έχει δεμένα τα χέρια του σε αυτό το θέμα.

Τώρα, τα δύο σώματα (Βουλή και Γερουσία) θα πρέπει να διαπραγματευτούν το τελικό νομοσχέδιο για τον αμυντικό προϋπολογισμό και η τροπολογία Ιουλίου που βοήθησε ο Μπιλιράκης να προχωρήσει θα συζητηθεί ξανά τότε. Τόσο ο ίδιος όσο και άλλοι Ελληνοαμερικανοί βουλευτές, η Ελληνική Πρεσβεία και η ελληνοαμερικανική κοινότητα θα εντείνουν το λόμπι.

«Δεν θα είναι εύκολο, αλλά το παιχνίδι δεν έχει τελειώσει», λέει στην Καθημερινή.

Από news