Όσο κι αν ακούγεται περίεργο, οι τελευταίες κινήσεις και δηλώσεις του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στρέφονται σχεδόν αποκλειστικά στο αμερικανικό «βαθύ κράτος». Δηλαδή στους Αμερικανούς αξιωματούχους που στελεχώνουν το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, το Πεντάγωνο και το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας. Τι τους λέει ο Τούρκος πρόεδρος; Ότι «με αυτό που κάνατε αυξάνετε την ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και θα οδηγήσετε σε μια κρίση που θα πρέπει να χειριστείτε».

Η αλήθεια είναι ότι υπάρχει ένα δεκτικό κοινό στην Ουάσιγκτον. Οποιαδήποτε κίνηση αναβάθμισης ή επέκτασης της αμερικανικής παρουσίας στην Ελλάδα έχει συναντήσει την παθιασμένη αντίδραση σημαντικού μέρους της αμερικανικής γραφειοκρατίας στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής. Η πρώτη κρίσιμη μάχη ήταν για το αν θα συμπεριληφθεί το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης στη βόρεια Ελλάδα και το νησί της Σκύρου στη συμφωνία για τις ελληνοαμερικανικές βάσεις. “Είσαι τρελός? Οι Τούρκοι θα θυμώσουν και θα είμαστε υπεύθυνοι αν στήσουμε βάσεις εκεί», επέμειναν οι απολογητές για τις τουρκικές θέσεις. Τελικά κέρδισαν τη διελκυστίνδα επί της Σκύρου αλλά έχασαν από την Αλεξανδρούπολη, η οποία αργότερα αποδείχθηκε πολύτιμη για τον αμερικανικό σχεδιασμό λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.

Μια άλλη μάχη δόθηκε γύρω από την επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στον Λευκό Οίκο και την ομιλία του στο Κογκρέσο. Υπήρξε μια έντονη αντίδραση όταν σχεδιάστηκε, με το επιχείρημα ότι θα εξόργιζε την Άγκυρα – όπως συνέβη, καθώς η κλιμάκωση της τουρκικής επιθετικότητας άρχισε αμέσως μετά. Ωστόσο, αν δεν υπήρχε η έντονη παρασκηνιακή παρέμβαση κορυφαίων προσωπικοτήτων της ελληνοαμερικανικής διασποράς στο άμεσο περιβάλλον του προέδρου Τζο Μπάιντεν, η επίσκεψη και η ομιλία ίσως να μην είχαν πραγματοποιηθεί ποτέ.

Ο Ερντογάν αντιλαμβάνεται όμως ότι χάνει το εγχώριο παιχνίδι στα κέντρα εξουσίας της αμερικανικής πρωτεύουσας. Οι δηλώσεις του Στέιτ Ντιπάρτμεντ γίνονται όλο και πιο σκληρές απέναντι στην Τουρκία. Η άρση του εμπάργκο στην πώληση στρατιωτικού υλικού στην Κύπρο ήταν μια άκρως συμβολική κίνηση που «πλήγωσε» την Τουρκία.

Ο Τούρκος πρόεδρος αυξάνει την πίεση αλλά ταυτόχρονα κάνει ό,τι μπορεί για να χάσει πολύτιμους συμμάχους. Οι συναντήσεις με την «dream team» των αντιδυτικών ηγετών προφανώς δεν βοηθούν. Ακόμη και οι πιο παραδοσιακοί υποστηρικτές της Τουρκίας στο Πεντάγωνο αρχίζουν να αμφισβητούν την αξιοπιστία της ως συμμάχου. Ωστόσο, ο Ερντογάν διαπραγματεύεται σκληρά και η χορωδία των υποστηρικτών του συνεχίζεται, φωνάζοντας μονότονα ότι «η Τουρκία δεν πρέπει να χαθεί. Μην κάνετε άλλες κινήσεις που θα το ωθήσουν στα άκρα».

Τι σημαίνουν όλα αυτά; Ότι αν τα πράγματα έρθουν όντως στο κεφάλι ένα βράδυ στο Αιγαίο, τότε η πιο σημαντική διελκυστίνδα θα εκτυλιχθεί στην Ουάσιγκτον. Δεν θα διαρκέσει πολύ, ίσως μόνο λίγες ώρες. Εκείνη τη στιγμή, όμως, θα έχει μεγάλη σημασία τι θα συστήσουν όσοι κάθονται γύρω από τον Μπάιντεν στο μακρύ τραπέζι του Situation Room στο υπόγειο του Λευκού Οίκου. Όπως ακριβώς συνέβη το 1964, 1967, 1974, 1987, 1996…

Από news