Έχουν περάσει μόλις λίγα χρόνια από τότε που τελείωσε η ταινία τρόμου Grexit. Όμως, δυστυχώς, οι πιστωτές, οι επενδυτές και οι σύμμαχοι της Ελλάδας πρέπει να αρχίσουν να ανησυχούν ξανά για τη χώρα. Ένα σκάνδαλο υποκλοπών απειλεί την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και παρατεταμένη πολιτική αστάθεια. Δεν πρόκειται για επανάληψη της κρίσης που απείλησε να βγάλει την Ελλάδα από το ευρώ. Αλλά το υψηλό έλλειμμα και το υψηλό χρέος του κράτους –που είναι 189% του ΑΕΠ– αποτελούν αιτία ανησυχίας σε μια εποχή ραγδαίας αύξησης των τιμών της ενέργειας και αύξησης των επιτοκίων.

Νωρίτερα αυτό το μήνα, ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ, ενός από τα κόμματα της ελληνικής αντιπολίτευσης, κατηγόρησε την υπηρεσία πληροφοριών της χώρας ότι υποκλοπή του τηλεφώνου του. Υπήρξε επίσης μια ανεπιτυχής προσπάθεια από άγνωστη πηγή να μολύνει το τηλέφωνό του με spyware, που ονομάζεται Predator.

Ο Μητσοτάκης, αρχηγός του κεντροδεξιού κόμματος της Νέας Δημοκρατίας, είπε ότι αγνοούσε τις τηλεφωνικές υποκλοπές και δεν θα το ενέκρινε αν γνώριζε. Απέλυσε τον επικεφαλής της υπηρεσίας πληροφοριών. Παραιτήθηκε και ο γενικός γραμματέας της κυβέρνησης, στον οποίο ανέφερε η υπηρεσία πληροφοριών και που είναι ανιψιός του Μητσοτάκη. Η κυβέρνηση αρνείται ότι αγοράζει ή χρησιμοποιεί το Predator. Ωστόσο, το ελληνικό κοινοβούλιο συνήλθε εκ νέου για να συζητήσει το θέμα σήμερα.

Αν και ο Μητσοτάκης έχει σταθερή πλειοψηφία, πρέπει να προκηρύξει εκλογές το αργότερο μέχρι τον Αύγουστο του 2023. Αυτό θα διεξαχθεί με αναλογική, με αποτέλεσμα κανένα κόμμα να μην έχει τη συνολική πλειοψηφία. Στη συνέχεια θα διεξαχθούν δεύτερες εκλογές, βάσει νέου νόμου, που θα δώσει στο ηγετικό κόμμα μεγάλο αριθμό μπόνους βουλευτών της Βουλής.

Οι δημοσκοπήσεις έδειχναν προηγουμένως ότι ο Μητσοτάκης θα κέρδιζε την πλειοψηφία σε αυτές τις δεύτερες εκλογές – ή θα πλησίαζε να το κάνει. Όμως, μετά το ξέσπασμα του σκανδάλου με τις κακοήθειες, αυτό δεν φαίνεται πλέον πιθανό. Επιπλέον, θα του είναι δύσκολο να σχηματίσει συνασπισμό, καθώς προφανής συνεργάτης του ήταν το ΠΑΣΟΚ, το κεντροαριστερό κόμμα του οποίου το τηλέφωνο του αρχηγού υποκλοπόταν. Θα είναι εξαιρετικά απρόθυμο να γίνει συμφωνία με τον Μητσοτάκη.

Ωστόσο, θα είναι επίσης δύσκολο για το μεγαλύτερο κόμμα της ελληνικής αντιπολίτευσης, τον αριστερό Σύριζα, να σχηματίσει συνασπισμό. Αν και θα προσπαθούσε να κλείσει συμφωνία με το ΠΑΣΟΚ, οι δύο ομάδες μάλλον δεν θα είχαν πλειοψηφία. Μπορεί να καταφέρουν να το αποκτήσουν μόνο μέσω ενός φανταστικού συνασπισμού που περιλαμβάνει τους κομμουνιστές και την ακροδεξιά.

Υπάρχουν και άλλες δυνατότητες. Η Νέα Δημοκρατία μπορεί να αντικαταστήσει τον Μητσοτάκη με έναν αρχηγό πιο ελκυστικό στο ΠΑΣΟΚ. Ένα άλλο είναι ότι τα ελληνικά κόμματα μπορεί να σχηματίσουν έναν μεγάλο συνασπισμό, με επικεφαλής έναν τεχνοκράτη. Όμως κανένα από τα σενάρια δεν φαίνεται τρομερά σταθερό. Εν τω μεταξύ, πολλά ερωτήματα σχετικά με το σκάνδαλο των κορωνοϊών παραμένουν αναπάντητα. Εάν υπάρξουν περαιτέρω επιζήμιες αποκαλύψεις, ο Μητσοτάκης μπορεί να δυσκολευτεί να μείνει μέχρι τις εκλογές.

Οι επενδυτές και οι σύμμαχοι της Ελλάδας ήταν γενικά ενθουσιασμένοι με την πρωθυπουργία του Μητσοτάκη. Η προσέγγισή του υπέρ των επιχειρήσεων και η υπόσχεσή του να εκσυγχρονίσει τη χώρα προσέλκυσαν κεφάλαια. Η υπόσχεσή του να ασκήσει μια υγιή δημοσιονομική πολιτική καθησύχασε την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία κατέχει τη μερίδα του λέοντος του τεράστιου χρέους της χώρας. Διαχειρίστηκε καλά την πανδημία, προώθησε την ψηφιοποίηση της κυβέρνησης και έλαβε μέτρα για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές της οικονομίας. Και η σταθερή γραμμή του κατά της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία απέσπασε επαίνους όχι μόνο σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αλλά και στην Ουάσιγκτον. Εκφώνησε μάλιστα ομιλία σε κοινή σύνοδο του αμερικανικού Κογκρέσου.

Υπάρχουν όμως και ανησυχίες. Ο Μητσοτάκης δεν φαινόταν να ενδιαφέρεται τρομερά για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Ουσιαστικά σκούπισε την πλάκα για πολλούς χρηματοδότες που κατηγορούνταν για εγκληματική παραβίαση εμπιστοσύνης και έδωσε κάτι που ισοδυναμούσε με αμνηστία σε μεγάλους φοροφυγάδες. Επίσης συγκέντρωσε την εξουσία, αλλάζοντας το νόμο έτσι ώστε η υπηρεσία πληροφοριών να αναφέρεται στο γραφείο του.

Ταυτόχρονα, η δημοσιονομική πολιτική ήταν πιο χαλαρή από ό,τι θα περίμενε κανείς για μια χώρα που είχε πρόσφατα βιώσει μια επιθανάτια εμπειρία. Η κυβέρνηση μοίρασε πολλά χρήματα για τη στήριξη επιχειρήσεων και εργαζομένων κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Έχει επίσης ξοδέψει μεγαλύτερο ποσοστό του ΑΕΠ από οποιαδήποτε άλλη χώρα της ΕΕ για να προστατεύσει τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις από την ενεργειακή κρίση, σύμφωνα με τον Bruegel, το think tank με έδρα τις Βρυξέλλες. Η κυβέρνηση πρόκειται να παρουσιάσει πρωτογενές έλλειμμα (πριν τις πληρωμές τόκων) περίπου 3,5% του ΑΕΠ φέτος, σύμφωνα με τη Μιράντα Ξαφά, Ελληνίδα οικονομολόγο.

Μια νέα κυβέρνηση φαίνεται πιθανό να είναι λιγότερο φιλική προς τις επιχειρήσεις από την τρέχουσα. Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος ο Μητσοτάκης να λάβει λαϊκιστικά μέτρα –ειδικά ξοδεύοντας περισσότερα χρήματα για να περιορίσει τους λογαριασμούς ενέργειας– σε μια προσπάθεια να κολλήσει στην εξουσία. Καθώς η μία εκλογές διαδέχεται την άλλη, άλλα κόμματα θα έχουν το κίνητρο να υποσχεθούν περισσότερες δημόσιες δαπάνες.

Οι πιστωτές της Ελλάδας μπορεί να υποστηρίξουν ότι αυτό δεν έχει μεγάλη σημασία. Το χρέος της χώρας αναδιαρθρώθηκε ως μέρος των προγραμμάτων διάσωσης. Δεν χρειάζεται να αποπληρώσει το κεφάλαιο ή τους τόκους του χρέους που οφείλει στην ΕΕ μέχρι το 2033. Επιπλέον, αν και το χρέος αυξάνεται, ο συνδυασμός πληθωρισμού και οικονομικής ανάπτυξης σημαίνει ότι το βάρος έχει συρρικνωθεί ως ποσοστό του ΑΕΠ: Ο δείκτης μειώθηκε κατά 4 ποσοστιαίες μονάδες το πρώτο τρίμηνο του έτους.

Εν τω μεταξύ, η ΕΕ μπορεί κάλλιστα να αποφύγει τις τριβές με την Ελλάδα δεδομένου ότι η Ευρώπη βρίσκεται εν μέσω γεωπολιτικής και οικονομικής κρίσης. Έχει ήδη αναστείλει τους δημοσιονομικούς κανόνες του μπλοκ, οι οποίοι υποτίθεται ότι κρατούν υπό έλεγχο το εθνικό χρέος και τα ελλείμματα. Και η ΕΕ ανησυχεί πολύ περισσότερο για την αστάθεια στην Ιταλία μετά την πτώση της κυβέρνησης του Μάριο Ντράγκι.

Αυτοί οι παράγοντες θωρακίζουν την Ελλάδα βραχυπρόθεσμα. Αλλά μπορεί να μην είναι αρκετά εάν υπάρχει παρατεταμένη περίοδος αστάθειας. Εξάλλου, η κυβέρνηση χρειάζεται ακόμη να χρηματοδοτήσει το συνεχιζόμενο έλλειμμά της. Από το 2033 ο λογαριασμός της για αποπληρωμές και τόκους θα εκτιναχθεί κατακόρυφα.

Υπάρχουν ήδη ενδείξεις ότι οι επενδυτές ανησυχούν. Τα ελληνικά 10ετή κρατικά ομόλογα σημείωσαν απόδοση 3,9% το πρωί της Παρασκευής, αυξημένα κατά 93 μονάδες βάσης τον περασμένο μήνα και 256 μονάδες βάσης υψηλότερα από τα αντίστοιχα γερμανικά ομόλογα. Ενώ οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αυξάνονται σε όλο τον κόσμο, οι αποδόσεις του ελληνικού χρέους έχουν αυξηθεί ταχύτερα πρόσφατα ακόμη και από της Ιταλίας, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 34 μονάδες βάσης στο 3,6% τον περασμένο μήνα.

Επιπλέον, μόλις τελειώσουν οι γεωπολιτικές και ενεργειακές κρίσεις, η ΕΕ μπορεί να μην είναι τόσο διατεθειμένη να κλείσει τα μάτια σε αυτό που συμβαίνει στην Αθήνα. Την περασμένη εβδομάδα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τερμάτισε την «ενισχυμένη εποπτεία» της ελληνικής οικονομίας, με τη βάση ότι η χώρα ήταν οριστικά έξω από το δάσος. Αυτή είναι μια απόφαση για την οποία μπορεί τελικά να μετανιώσει.

Από news