Οι μεγάλες ουρές Βρετανών ανδρών, γυναικών και παιδιών που περιμένουν να αποχαιρετήσουν τη βασίλισσά τους είναι πραγματικά εντυπωσιακές. Αναρωτιέμαι τι οδηγεί το φαινόμενο, εκτός από τη βρετανική δέσμευση για τακτοποιημένες γραμμές. Έχω την αίσθηση ότι οδηγείται, σε μεγάλο βαθμό, από μια τεράστια αίσθηση άγχους για το τι αφήνουν πίσω τους και για το τι υπάρχει μπροστά.

Η Μεγάλη Βρετανία ήταν μια μεγάλη αυτοκρατορία και παρόλο που έχασε αυτό το καθεστώς στον απόηχο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, δεν έχασε ποτέ τη λάμψη της και, ως ένα βαθμό, την επιρροή της. Ό,τι έχασε σε πραγματική δύναμη το κέρδισε στην ήπια δύναμη χάρη στη γενναία στάση της στον πόλεμο και την εμβληματική προσωπικότητα του Ουίνστον Τσόρτσιλ. Επιπλέον, το σύστημα που δημιούργησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες μετά το 1945, επέτρεψε σε χώρες που ήταν πρώην αυτοκρατορίες, όπως η Μεγάλη Βρετανία, να διατηρήσουν την αξιοπρέπειά τους και να συνεχίσουν να είναι σημαντικές, επιρροές και πλούσιες, ακόμα κι αν δεν μπορούσαν πλέον να διεκδικήσουν πρωταγωνιστικό ρόλο στο το παγκόσμιο παιχνίδι των υπερδυνάμεων. Ιδιαίτερα η Βρετανία συνέχισε να είναι σεβαστή ως ηγέτης στις τέχνες και τα γράμματα, στη διπλωματία, στη νοημοσύνη και στο επιχειρηματικό πνεύμα, παρόλο που η χώρα δεν ήταν πλέον υπερδύναμη.

Η βασίλισσα Ελισάβετ ήταν το νήμα που –επί δεκαετίες– έδεσε το άλλοτε ένδοξο παρελθόν με το πιο λιτό παρόν. Υποστήριξε τη σταθερότητα, την παράδοση, το μέτρο και, φυσικά, μια ορισμένη αίσθηση μεγαλείου που σε κάποιο βαθμό βοήθησε να καλλιεργηθούν αβάσιμες αυταπάτες, επισκιάζοντας τη γκρίζα πραγματικότητα με τις αρετές της. Ο βρετανικός λαός πέρασε από πολλές δοκιμασίες και δοκιμασίες τις τελευταίες δεκαετίες, αλλά εκείνη ήταν εκεί, στο θρόνο. Ήταν η σταθερή τους, απορροφώντας –μαζί με τον θεσμό– τα ωστικά κύματα.

Όπως και η υπόλοιπη Δύση, η Βρετανία τα τελευταία χρόνια έχει μπει σε μια νέα δίνη. Υπέφερε από κακή ηγεσία και έντονη πόλωση μέσα στην ίδια την κοινωνία, και οι άνθρωποι έπαιρναν αποφάσεις που μιλούσαν για την απογοήτευση και την επιθυμία τους για εσωστρέφεια. Βγήκε από την ευρωπαϊκή οικογένεια και δεν μπορεί πλέον να διαδραματίσει σημαντικό γεωπολιτικό ρόλο, παρά την επιμονή της στην ειδική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη δυναμική εμπλοκή της στην Ουκρανία. Αλλά ανεξάρτητα από το πόσο ενεργό ρόλο επιδιώκει η πρώην υπερδύναμη σε αυτόν τον νέο ψυχρό πόλεμο, οι λαοί της γνωρίζουν ότι το παρόν δεν μοιάζει σε τίποτα με το παρελθόν.

Η Ελισάβετ ήταν η τελευταία σταθερά. Ήταν η σοφή ηγέτης που μπορεί να μην ήταν στο Twitter αλλά είχε στο πλευρό της το εύρος, την παράδοση και την ιστορία. Ήταν η προσωποποίηση της βεβαιότητας απέναντι στις ραγδαίες εξελίξεις, συγκρατώντας ικανά τον διττό ρόλο ατόμου και θεσμού σε έναν αβέβαιο ορίζοντα. Αντιπροσώπευε την παρήγορη παρουσία σταθερών θεσμών και ηθών. Και ήταν όλα αυτά σε μια εποχή που ό,τι ξεχωρίζει παραμορφώνεται, γκρεμίζεται και απαξιώνεται.

Είμαι βέβαιος ότι η Μεγάλη Βρετανία θα βρει τον ρόλο της σε αυτή τη νέα μετα-ελισαβετιανή εποχή. Προς το παρόν, όμως, θρηνεί το θάνατο της βασίλισσας του και το τέλος μιας εποχής. Ίσως έρθει πιο κοντά μας. Πήρα μια γεύση αυτής της πιθανής εγγύτητας όταν είδα Βρετανούς φίλους κατά τη διάρκεια των συνομιλιών για το Brexit να μαλώνουν σαν Έλληνες.

Από news